„Grypa GTA”: czy premiera GTA VI naprawdę opróżni biura?

Premiera Grand Theft Auto VI zaplanowana na 19 listopada ma według części mediów wyludnić biura i zakłady pracy na całym świecie. Eksperci są ostrożniejsi: wzrost absencji jest możliwy, ale głośne prognozy strat w miliardach dolarów opierają się na bardzo kruchych szacunkach.

Skąd się wzięła „grypa GTA”

Nazwą tą określa się falę zwolnień lekarskich, które miały pojawić się przy premierze GTA V w 2013 roku. Teraz oczekiwania są jeszcze większe, bo to pierwsza odsłona serii od 13 lat. Część prognoz zakłada sprzedaż 40 mln egzemplarzy w trzy miesiące, czyli około 3 mld dolarów przychodu. Poprzednia część jako pierwszy produkt rozrywkowy w historii tak szybko dobiła do miliarda dolarów sprzedaży, a GTA VI ma ten rekord z łatwością pobić.

Paliwa dolał w kwietniu prezes wydawcy, Take-Two Interactive, Strauss Zelnick, żartując, że wiele osób zadzwoni 19 listopada do pracy z informacją o chorobie. Media podchwyciły to chętnie. Australijskie serwisy pisały o „największym dniu zwolnień w historii”, a brytyjski „Daily Star” powoływał się na firmę HR, według której 1,2 mln Brytyjczyków weźmie urlop, by grać.

Liczby, które trudno uznać za twarde dane

Przyjrzenie się źródłom tych wyliczeń studzi emocje. Porównywarka internetowa mówiła nawet o 2,5 mln Brytyjczyków, w tym 900 tys. udających chorobę, ale opierała się na ankiecie 1000 osób. Platforma pracownicza chwaliła się 29-procentowym wzrostem wniosków urlopowych na ten dzień, lecz policzyła tylko własnych użytkowników. Często powtarzana kwota miliarda dolarów strat dla gospodarki USA pochodzi z artykułu hiszpańskiej stacji z lipca 2025 roku. Zacytowany w nim ekonomista nie przedstawił analizy danych, a wyliczenia wyglądają na robione „na kolanie”.

Badaczka Jacqueline Burgess z University of the Sunshine Coast zwraca uwagę, że według jednej z firm HR około co piąty pracownik w USA planuje urlop z tej okazji. Socjolog cyfrowy z Manchesteru Daniel Joseph dodaje jednak, że to zjawisko nie jest niczym nowym: „Ludzie wezmą na to wolne, ale to nie jest cecha wyłącznie tej gry”. W latach 90. twórcy japońskiej serii Dragon Quest przenieśli premiery ze środka tygodnia na sobotę, bo dzieci opuszczały lekcje, a dorośli brali zwolnienia. Czy to realnie obniży produktywność, trudno ocenić, ale wydaje się to mało prawdopodobne.

Co to oznacza w Polsce

Premiera wypada w czwartek, więc część graczy może rozważać wolny piątek. W Polsce nie ma powodu do paniki, bo nikt nie podał wiarygodnych danych o skali zjawiska u nas. Dla pracowników praktyczna wskazówka jest prosta: jeśli chcecie zagrać od razu, wybierzcie legalną drogę, czyli zwykły urlop wypoczynkowy, ewentualnie urlop na żądanie, jeśli macie jeszcze pulę dni. Zwolnienie lekarskie nie jest sposobem na premierę. Korzystanie z niego niezgodnie z przeznaczeniem może skończyć się utratą zasiłku, a nawet konsekwencjami od pracodawcy. Podobne ostrzeżenie wydał na Instagramie australijski rzecznik ds. uczciwej pracy, przypominając, że szef może zażądać dowodów choroby nawet po jednym dniu nieobecności.

Prawdziwa historia pracownicza wokół GTA VI

Cień na premierze rzuca coś poważniejszego niż domniemana epidemia. Ponad rok temu studio Rockstar Games zwolniło 34 pracowników w Wielkiej Brytanii i Kanadzie. Związek zawodowy IWGB nazwał to „bezczelnym i bezlitosnym niszczeniem związku”, a wszyscy zwolnieni w Wielkiej Brytanii należeli do związku. Rockstar twierdzi, że ujawniali oni poufne informacje.

Jednym ze zwolnionych z edynburskiego biura jest Will Mesilane, australijski programista, który przez dwa lata pracował nad grą. Mieszkał w Wielkiej Brytanii na wizie dla wykwalifikowanych pracowników, więc po zwolnieniu jego partnerka musiała zrezygnować z pracy, by oboje mogli wrócić do Australii. Mesilane opisuje to jako skutki „dwuminutowej rozmowy telefonicznej”, które trwają do dziś. Sprawa toczy się przed sądem pracy w Glasgow, a końcowe wystąpienia stron zaplanowano na 17 i 18 listopada, tuż przed premierą gry.

Źródło: The Guardian – „‘Grand Theft Auto Flu’: is the whole world really taking the day off work to play GTA VI?”